AHC
 


In slechts 60 minuten een snellere pc

Een trage pc is dé doorn in het oog van de meeste computergebruikers. Het is geen pretje om minutenlang duimendraaiend achter de computer te zitten terwijl iets wordt ingeladen. Dat hoeft niet. Neem Windows flink onder handen, ruim de harde schijf op en tweak de instellingen. Een topfitte pc in slechts 60 minuten!

5 minuten: register opschonen
In het register van Windows staat allerlei informatie opgeslagen over de aanwezige software op uw systeem. Tijdens de deïnstallatie van een programma zouden de zogenaamde sleutels (verwijzingen in het register) feitelijk moeten worden verwijderd door uninstall.exe of unwise.exe van de betreffende software. Dat gebeurt slechts zelden. Die verwijzingen moeten handmatig worden verwijderd om twee redenen. Hoe groter het register, hoe trager de pc. Bovendien kunnen oude sleutels verwijzen naar DLL-bestanden in de systeemmap en dat terwijl ze eigenlijk niet meer in gebruik zijn. Ook dat zorgt ervoor dat de prestaties afnemen. Om het register op te schonen gebruikt u RegClean, een freeware-applicatie van Microsoft.
RegClean doorzoekt het register op sleutels die verwijzen naar programma's die niet meer op de harde schijf staan en repareert incorrecte verwijzingen. Helemaal correct doet RegClean zijn werk niet. Het laat sleutels staan die eigenlijk weg moeten. Dat doet u zelf in RegEdit. Open de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE. Verwijder alle subsleutels van programma's die niet meer op uw harde schijf staan. Doe hetzelfde bij de sleutel HKEY_CURRENT_USER Software. De sleutel van de software begint meestal met de naam van de leverancier. Het is daarom verstandig om op te schrijven wie de leverancier is als u software verwijdert. Om er zeker van te zijn dat u inderdaad alle sleutels hebt verwijderd die weg moesten, dan kunt u het register doorzoeken op de naam van de software en fabrikant. Dat laatste is vrij zinloos als het gaat om grote softwaremakers als Microsoft, Corel en Symantec. Kans is namelijk groot dat u verschillende programma's van deze fabrikanten op de pc hebt staan. De een is verwijderd, maar een ander gebruikt u nog gewoon. Het is echter een uitstekende oplossing wat betreft kleinere softwarehuizen.

15 minuten: DLL's verwijderen
Het is noodzakelijk dat u de computer herstart, zodat Windows de oude instellingen niet meer laadt. Ongebruikte DLL's vertragen immers de pc aanzienlijk. Om uit te vinden welke DLL wordt gebruikt, én welke niet, opent u opnieuw RegEdit. Navigeer naar de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\SharedDLLs. Windows houdt precies bij welke programma's gebruik maken van de gedeelde DLL- bestanden in de systeemmap. Achter elk bestand ziet u een waarde staan die aangeeft hoeveel programma's de DLL kunnen aanspreken. Staat die waarde op 0 dan betreft het een oude DLL en kan die veilig worden verwijderd. Zekerheid voor alles: verplaats het bestand naar een andere map. Dat gaat redelijk omslachtig, maar is wel effectief. U bekijkt in RegEdit eerst de waarde, kijkt vervolgens naar de naam van het bestand en zoekt die op in het de systeemmap (C:\WINDOWS\SYSTEM). Vanaf daar versleept u het bestand naar een andere map. Naar welke map dat is, maakt niet uit, als het maar buiten de systeemmap is. Als extra controle is het programma Clean System Directory een handig hulpmiddel. Dit programma doet exact hetzelfde wat u handmatig hebt gedaan.
In het register ziet u in één oogopslag welke DLL's niet worden gebruikt. Ze hebben de waarde 0.

20 minuten: RegClean
Ook na dit karweitje moet de pc worden hergestart. Want RegClean wordt voor de laatste keer aan het werk gezet. Als extra controle. Windows zal nu al een stuk sneller lopen. Oude programma's zijn verdwenen, de systeemmap is leger en het register is opgeschoond. U kunt vanzelfsprekend op meer fronten snelheidswinst boeken. Daarvoor duikt u weer in het register. Het geheugenbeheer van Windows is bij lange na niet optimaal. Als u een programma afsluit blijven de gebruikte DLL-bestanden geladen in het geheugen. Handig voor als u kort daarna weer dezelfde applicatie gebruikt. Die start dan sneller op. Maar meestal is het zo dat u het afgesloten programma niet meer gebruikt. Het neemt dus onnodig geheugen in met als gevolg dat de pc trager wordt. Het kan anders, namelijk dat na het afsluiten van het programma de gebruikte programma's uit het geheugen worden verwijderd. Dat stelt u in met hulp van RegEdit. Navigeer naar de sleutel HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Als daar al een sleutel staat met de naam AlwaysUnloadDLL hoeft u niets te doen. Is die nog niet aanwezig, dan moet deze worden aangemaakt. Klik met de rechter muisknop in het rechtervenster en kies voor Nieuw en vervolgens Tekenreekswaarde. Noem de nieuwe sleutel AlwaysUnloadDLL. Windows geeft na de herstart direct het geheugen weer vrij. Deze stap hoeft u overigens niet te doen als u Windows Me of Windows 2000 draait.
RegClean verwijdert ongebruikte sleutels uit het register.

22 minuten: defragmenteren
Er is meer mogelijk! Een snelle pc staat en valt met goed onderhoud en helaas heeft het door Windows gebruikte bestandssysteem FAT/FAT32 de onhebbelijke gewoonte dat het defragmenteert. Bestanden staan na verloop van tijd her en der versnipperd over de harde schijf waardoor de systeemprestaties aanzienlijk afnemen. Windows is uitgerust met een redelijk defragmentatieprogramma (C:\WINDOWS\DEFRAG.EXE) die alle blokjes weer netjes bij elkaar zet én zelfs een stapje verder gaat. Het plaatst de bestanden naar het deel van de schijf waar de pc het snelst vanaf kan lezen, schuift de meest gebruikte bestanden naar het begin van de disk (waar ze nog sneller kunnen worden gelezen) en zet de data van uw programma's in de meest efficiënte volgorde. Het is absoluut een must dat u dit geregeld doet. Hoe minder defragmentatie, hoe hoger de prestaties.
Het in Windows ingebouwde programma Schijfopruiming ontdoet de harde schijf van alle tijdelijke bestanden.

39 minuten: tijdelijke bestanden
Tijdelijke bestanden zijn sowieso flinke ruimtevreters. Die bestanden zijn bij Windows minder tijdelijk dan hun naam doet vermoeden. De C:\WINDOWS\TEMP-map is bedoeld als tijdelijke opslagruimte voor bijvoorbeeld installatiebestanden. Na de installatie zouden die bestanden moeten worden verwijderd, maar dat gaat lang niet altijd goed. De map is zojuist geleegd, maar om zeker te zijn dat hij ook daadwerkelijk leeg blijft, maakt u een batch-bestand die elke keer de folder schoonveegt zodra Windows afsluit.
Open het Kladblok en type de volgende regels exact over:
C:\windows\command\deltree /j c:\windows\temp\*.* rundll32.exe user,ExitWindows
C:\windows\command\deltree /y C:\windows\temp\*.* rundll32.exe user,ExitWindows
Sla het bestand op in de Windows-map (C:\WINDOWS) en geef het de naam Afsluiten.bat. Bij 'Opslaan als type' kiest u voor Alle bestanden. Wat u nu hebt gemaakt is een bestand dat automatisch uw pc afsluit en tijdens dat afsluiten C:\WINDOWS\TEMP map leegt. Om deze batch-file snel te kunnen aanspreken, maakt u een snelkoppeling naar het bureaublad. Klik met de rechter muisknop op het bestand en kies voor Snelkoppeling maken. Die knipt u (Control + X) en plakt hem (Control + V) op het bureaublad. In plaats van het reguliere afsluitmenu van Windows te gebruiken, gebruikt u voortaan dit bestand.

43 minuten: sneller opstarten
Het afsluiten duurt een fractie langer, maar u blijft wel verschoont van hardnekkige 'tijdelijke' bestanden. Er zit echter meer in de trukendoos, bijvoorbeeld voor een extra snelle start van Windows. In het menu Opstarten staan snelkoppelingen naar programma's die automatisch worden geactiveerd als Windows boot. Selecteer Opstarten met de rechter muisknop, kies voor Openen en verwijder koppelingen naar programma's die niet direct nodig zijn. Windows laadt zelf ook flink wat in, wat is echt nodig? Met MSCONFIG (C:\WINDOWS\SYSTEM\MSCONFIG.EXE) kunt u zelf aangeven wat wel en wat niet moet worden opgestart. In het register staan ook verwijzingen naar programma's die gelijktijdig met Windows moeten worden opgestart. U kunt die verborgen snelkoppelingen zelf verwijderen. Maak van tevoren wel even een back-up van het register. U vindt de verwijzingen onder de sleutels:
HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run en HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Run\Services. Wees hierbij conservatief en laat bij twijfel de verwijzing staan. Windows heeft zelf namelijk ook het nodige hier staan en die koppelingen zijn nodig om Windows correct te laten functioneren.
Als Windows lang nodig heeft om op te starten, wordt misschien te veel tegelijkertijd geactiveerd. Met MSCONFIG bepaalt u zelf welk programma automatisch in de system tray verschijnt als Windows opstart.

48 minuten: tweaken
Het kan nog sneller. Windows controleert bij elke start of het bestand WINSTART.BAT aanwezig is. Dat kost extra tijd als het niet aanwezig is. Open het Kladblok en type het volgende: @ECHO OFF. Sla het bestand op als WINSTART.BAT in de Windows- directory. Het scheelt niet veel, maar Windows start net even sneller. Datzelfde geldt voor het volgende (werkt alleen onder Windows 95 en 98). Open een DOS Shell (Start - Command), ga naar C: en type: attrib -s -h -r MSDOS.SYS. Tik vervolgens in shell 'edit MSDOS.SYS' en voeg onder [options] 'bootdelay=0' toe. Geef MSDOS.SYS weer de juiste rechten (attrib +s +h +r MSDOS.SYS) en Windows start voortaan op zonder vertraging. En als u toch bezig bent. Normaal gesproken gaat Scandisk automatisch aan de slag als Windows niet juist wordt afgesloten. Tijdrovend en lang niet altijd nodig (maar zeker niet overbodig!). Als u AUTOSCAN=0 toevoegt aan MSDOS.SYS valt Scandisk u nooit meer lastig tijdens het opstarten. Let wel: Scandisk is er niet voor niets. Het is raadzaam om regelmatig uw schijf op fouten te controleren, zeker na een crash…

53 minuten: TweakUI
Wilt u nog meer controle over het besturingssysteem dan is het programma TweakUI iets voor u. Het heeft jaren geduurd voordat Microsoft een nieuwe versie van dit gratis programma heeft uitgebracht, maar eindelijk is het er. Een versie die voor alle Windows- varianten geschikt is. TweakUI detecteert automatisch welk OS u hebt en installeert alleen de benodigde onderdelen. U hebt met TweakUI controle over systeeminstellingen die anders verborgen in het register zitten. In TweakUI zit de optie om het zogenaamde splash-scherm uit te schakelen. Dat is het scherm dat te zien is tijdens het opstarten. Onnodig en vertragend: uitschakelen dus.
Met het gratis programma TweakUI kunt u systeeminstellingen aanpassen die anders diep in het register verborgen.

55 minuten: meer snelheid!
Het Windows wisselbestand is een bekende ophouder. U kent het vast wel, dat de pc oeverloos aan het ratelen is terwijl u geen enkel idee hebt wat er gebeurt. Het besturingssysteem is dan aan de slag met het virtueel geheugen, het zogenaamde swappen. Standaard wordt dit door Windows zelf beheerd, maar het is raadzaam om dit in eigen hand te nemen. Als u aangeeft dat het wisselbestand een vastgesteld aantal megabytes moet zijn en bovendien uit één bestand moet bestaan dan voorkomt u dat de pc onnodig gaat swappen, wat weer tijd kost.
In het configuratiescherm kunt u bij Systeem, Bestandssysteem, Virtueel geheugen aangeven dat u zelf de controle over het bestand wilt hebben ('Instellingen voor het virtuele geheugen zelf aangeven'). Een goede omvang is rond de 120 MB. Als RAM in uw pc schaars is, maakt u het wisselbestand 2,5 keer de omvang van het interne geheugen. Plaats het wisselbestand op de snelste schijf als u over meer dan één harde schijf beschikt.

57 minuten: geheugen optimaal
Welke dat is, is te zien met MPower. Dit is tevens de laatste stap. Veel hoeft u niet te doen. Download het gratis programma ( http://www1.winsite.com/bin/Info?500000034087 )en gebruik de harde schijf-benchmark. Deze toont de lees- en schrijfsnelheid van de aanwezige schijven én partities. Een andere optie is de defragmentatie van het interne geheugen. Net als de harde schijf raakt ook deze versnipperd. MPower zorgt dat alles weer netjes op een rij staat, waardoor de aanwezige RAM efficiënter wordt benut.
De snelheid van de harde schijf meet u met MPower.

60 minuten: topfitte pc
Het is mogelijk, een snelle pc in slechts een uurtje werk. Flink de bezem door de harde schijf doet al wonderen. Het scheelt aanzienlijk in de snelheid, zeker als u daarbij ook nog eens het register onderhanden neemt en overbodige DLL-bestanden buiten spel zet. De echt winst haalt u uiteindelijk uit de combinatie schoonmaken en fine tunen. De standaard instellingen van het besturingssystemen zijn lang niet altijd optimaal. Zelf optimaliseren loont. Maar, maak back-ups!.